Seksueel misbruik en uitbuiting van ‘ISIS-vrouwen’ in Irakese IDP-kampen

Vandaag publiceerde Amnesty International een nieuw rapport over het misbruik en de uitbuiting van vrouwen en kinderen in Irak van wie aangenomen wordt dat hun man bij ISIS zat. Dit rapport gaat niet over de families van ‘foreign fighters’. Amnesty krijgt geen toegang tot kampen waar familie van ‘foreign fighters’ zitten. Het onderzoek is tussen oktober 2017 en maart 2018 uitgevoerd in acht IDP’s in de Noord-Irakese districten Nineve en Salaheddine.

Misbruik

Volgens het onderzoek van Amnesty worden Irakese vrouwen, die verdacht worden van banden met ISIS door hun man, gevangen gehouden in vluchtelingenkampen in Irak. Ze mogen niet terugkeren naar huis en krijgen geen of weinig hulp. De vrouwen getuigen over gevallen van seksueel geweld waarbij ze aanwezig waren, of dreiging daarmee, door ‘veiligheidstroepen’, kampfunctionarissen en lokale autoriteiten.

Mannelijke familieleden van de vrouwen zijn gedood of slachtoffer geworden van willekeurige arrestaties door Irakese en Koerdische troepen, nadat ze uit ISIS-gebied in en rond Mosul vluchtten. Mannen die niet gedood zijn, zitten vast in officiële en niet-officiële detentiecentra die beheerd worden door de Irakese regering, milities of Koerdische troepen. In deze detentiecentra wordt veelvuldig gemarteld. Jongens vanaf 13 jaar en ouder worden met de mannen apart gezet. Tegenover de familie wordt ontkend dat de mannen gearresteerd zijn. Er wordt geen informatie over hen gegeven. Sommige mannen hadden slechts een naam die leek op de naam van iemand die bij ISIS zat. Anderen werkten als kok of chauffeur.

Dunia beschreef haar ervaring bij de controle op ISIS-leden buiten Mosul: “We waren in een groep van ongeveer 200 mensen, allemaal burgers. Irakese troepen dwongen ons de rivier over te steken – we liepen over de brug. Toen we aan de andere kant kwamen, was er een groot gebouw bij de rivier en ze scheidden ons van elkaar. De mannen naar de ene kant, de vrouwen en kinderen naar de andere kant. Er waren ongeveer 50 mannen en geen van hen kwam met ons mee daarna. Ze zijn nog steeds weg. De laatste keer dat ik ze zag was op die dag.”

Seksuele uitbuiting

Amnesty’s onderzoek toont aan dat de vrouwen en kinderen in de vluchtelingenkampen geen voedsel en gezondheidszorg krijgen vanwege vermeende banden met ISIS. De vrouwen zitten zonder middelen in de kampen en zijn afhankelijk van hulp. Ook krijgen ze geen identiteitspapieren en worden andere documenten geweigerd die ze nodig hebben om te kunnen werken en reizen.

De vrouwen lopen verhoogd risico op seksuele uitbuiting en misbruik door de ‘veiligheidstroepen’, bewakers en leden van gewapende groeperingen die in en bij de kampen werken. Ze worden gedwongen seksuele relaties aan te gaan in ruil voor geld, hulpgoederen en bescherming tegen andere mannen.

Riman vertelde Amnesty dat vrouwen in het kamp seks hadden met leden van de PMU in ruil voor de vrijlating van familieleden. Ze zei: “ISIS-vrouwen doen dit soms om hun man of broers vrij te krijgen. Hadiya’s man en broer worden gevangen gehouden in Qayyara, dus daarom doet ze het.”

Verkrachting

Ook het gevaar van verkrachting ligt op de loer. Vier vrouwen vertelden aan Amnesty dat ze getuige waren geweest van een verkrachting, of dat ze hoorden dat een vrouw verkracht werd door gewapende mannen, kampfunctionarissen of andere kampbewoners.

Fatima vertelde: “In november [2017] kwamen de ‘veiligheidstroepen’ en namen mij en een andere vrouw, Rusul, mee naar de tent bij de poort. Een vrouw kleedde ons uit en fouilleerde ons. Ze nam zelfs mijn haarspeldjes. Ze pakte alles af. Toen omhelsde ze alle mannen, lachte en vertrok. Ze hielden ons daar tot elf uur ’s avonds en iemand van de beveiliging kwam ons uitschelden. Toen werd Rusul verkracht. Ze vocht van zich af en ze sloeg hem, maar het gebeurde toch.”

Dana (20) vertelde hoe ze verkrachtingspogingen overleefde en onder druk stond om seks te hebben met een man van de ‘veiligheidstroepen’. ‘Omdat ze me zien als een ISIS-strijder zullen ze me verkrachten en me daarna terugsturen. Ze willen aan iedereen laten zien wat ze mij kunnen aandoen – mijn eer schenden,’ zei ze.

Tasmin (42): “Er zijn vaak invallen door de Hashd al-Shabi (PMU). De kampbeheerder zei tegen ons: ‘Ik ben degene die jullie beschermt. Ik hoef het maar te zeggen en alle Hashd-militanten komen het kamp in om je te verkrachten.’ Het klinkt alsof hij ons wil beschermen, maar eigenlijk is het een dreigement. Bij de eerste inval, toen vijftig families in het kamp aangekomen waren, zijn ze in alle tenten geweest. Ze zeiden dat ze iedere vrouw die bij de Hesba [religieuze politie] had gewerkt wilden arresteren. Ze kwamen midden in de nacht. Ik ben heel bang dat mijn dochters verkracht worden tijdens een van deze invallen.”

Amnesty wil een einde aan de misstanden

Amnesty wil dat de Iraakse overheid ervoor zorgt dat gezinnen met vermeende ISIS-banden in de vluchtelingenkampen toegang krijgen tot hulpgoederen, gezondheidszorg en identiteitsdocumenten. ‘Deze gezinnen moeten naar huis terug kunnen keren zonder angst voor misbruik of intimidatie, arrestatie en aanvallen. De overheid moet ook onmiddellijk een eind maken aan de systematische en wijdverspreide praktijk van gedwongen verdwijningen van mannen en jongens met vermeende banden met IS,’ zegt Lynn Maalouf, directeur Midden-Oosten-onderzoek bij Amnesty International.

Download het rapport.

Foto’s: Amnesty International

Geef een reactie